Kule vinç, genellikle şantiyelerde sabit ya da hareketli (genellikle sabit) bir taşıyıcı üzerinde ağır yüklerin yatayda ve düşeyde taşınmasını sağlayan çelik strüktürdeki bir makinedir. Kule gibi yükselen bir gövdesi olduğundan bu şekilde isimlendirilmiştir. Gövde bölümü dışında BOM adı verilen ağırlık taşıyan kolu vardır. Bu kolu dengelemek için bomun arka ucunda denge taşları vardır. Kule vinçlerin birçok tipi vardır. Kendi başlarına ayakta durabildikleri gibi bina yükseldikçe onunla beraber yükselirler. Yapıya çeşitli aralıklarla atılan bağlantı ankrajlarıyla sabitlenirler. Kule vinçler yükseltilmek istendiğinde orta kısımlarında bulunan ekleme bölümünün vinci ortadan ayırıp yükseltir, bu oluşan yeni boşluğa vinç dışarıdan gelen ek parçayı kaldırıp yanaştırır. Yanaşan parça içe alınıp monte edilir ve bağlanır. Kule vinçleri, kule vinç operatörleri yönetir. Gövde ile bomun kesiştiği yerde bulunan kabinde çalışırlar.
Kule vinçlerin kapasiteleri yükün bomdaki yerine göre değişir. En çok kullanılan modeller genelde BOM ucunda 1250 kg taşırlar. Dipte ise 6000 kg taşıyabilirler. Kule vinçler güvenlik açısından saatte 50 km hızla esen rüzgarda çalıştırılmamalıdır. Periyodik olarak makine mühendisleri tarafından bakımları yapılmalıdır.
Genellikle kullanılan markalar; Liebherr, Potain, FM Gru. Kullanan şirketler genellikle Tünel Kalıp ve Kaba Yapı amacıyla kullanmaktadır. Türkiye' de Toplu Konutta çoğunluğu yer almaktadır.
ingilizce tower crane olarak adlandirilan genelde yukesk binalarin yapiminda kullanilan, isminden de rahatlikla anlsilabilecegi gibi kule suklindeki vinc...
kapasitesi epey yuksektir...genelde kendi kendini kurar...yukselirken hidrolik sistemlerden yararlanilir..yuksek binalarin asansor bosluklarina insaa edilerek bina ile beraber yukselenleri pek modadir...ama sokerken dikkat etmek lazim..yanilmiyorsam ankarada yapilan bi otelin ortasinda kalan kule vinc, 2 yil gecmis olmasina ragmen sokulemistir...
calisma bittigi zaman bazi modelleri boom'larini yukari dikerler...ama her halikarda bu boomlar serbestce donebilmektedirler...
amerikada kule vinclerde calisan operatorlerin eline yaklasik saat basi 50 ila 60 dolar arasi para gecer....bu miktar buyuk ihtimalle projedeki en yuksek 2 ya da 3. maastir...
Türkiye'ye 1980'lerin ortasından itibaren giriş yapmaya başladı. Ataköy'deki konut projeleri, Maslaktaki iş merkezleri gibi çok nadir projelerde kullanıldı. Asıl büyük gelişme AK Parti Hükümeti'nin iş başına gelişi ve TOKİ projelerinde, deprem riski nedeniyle tünel kalıp sistemi ve kule vinç kullanma zorunluluğu getirilmesi ile oldu. Bir tünel kalıp yaklaşık 1.5-2 ton ağırlığında olduğu için bunu kaldırıp oraya koyabilecek tek makine kule vinç. Tünel kalıp ve kule vinçle bir katı bir günde bitirebiliyorsunuz. 10 katlı bir binanın kaba inşaatını 10 günde tamamlayabiliyorsunuz.
VİNÇ İTİBAR KATIYOR
Bir kule vinç müteahhit için ne anlama geliyor?
Kule vinçlerin gelişiyle sektörde bazı alışkanlıklar da değişti. Eskiden müteahhitler, Mercedes, Jaguar otomobillerle birbirlerine gösteriş yaparlardı. Hatta bir ara Mercedes, müteahhit arabası olarak anılır olmuştu. Şimdi ise kule vinçlerle bunu yapıyorlar. Bir gün İzmir'den bir telefon aldım. Kule vinç istiyorlar. Nasıl bir kule istiyorsunuz diye sorduğumda, "Hiç önemli değil. Sadece inşaatımın yanına koyacağım. Orada öyle beklesin" diyor.
Maraş'ta bir firma 75 milyara satıyordu dairelerini. Benden bir kule vinç aldı, monte etti oraya. 95 milyara daire satmaya başladı. Kule vinç müteahhitler arasında hem gösteriş hava atma, prestij aracı olarak kullanılıyor. Onun haricinde vincin üzerine reklamlarını asıyorlar, ışıklı tabelalarla süslüyorlar.
TÜRKİYE'DE 1500 VAR
Türkiye'de şu an ne kadar kule vinç kullanılıyor?
Tahminen 1500 tane dürbün kule vinç var. Ama bu sayı çok az. 55 milyon nüfuslu İtalya'da iç piyasaya her sene sıfır olarak 3 bin tane kule vinç satılıyor. Sayı olarak bilmiyorum ama Dubai'de Türkiye'nin 4-5 katı vinç vardır.Türkiye'deki vinçlerin satış fiyatı 150-200 bin euro arasında. Kiralama bedeli aylık 15 bin YTL + KDV. Türkiye'deki vinç fiyatları dış pazardaki fiyatlara kıyasla satışta daha ucuz, kiralama daha pahalı.
1 vinç 50 işçiye bedel
Başka avantajları var mı?
Bir kule vinç 50 işçiye bedeldir. Bu muazzam bir güç. Vincin üst tarafındaki uzun kısım ortalama 50 metre. Operatör oturduğu yerden 50 metrelik bir alanı tarayabiliyor. Yerde bir bağ demir varsa binanın üzerine nasıl çıkacak? Kaç işçiyle çıkarılacak? Kaç saatte çıkarılacak? Bir kule vincin onu alıp yukarıya koyması 1 dakikadır.
Nakliyesi zor mu?
Türkiye'de satılan bir standart vinç yaklaşık 6-7 TIR'la geliyor. Bir TIR 3 bin euro derseniz, yaklaşık 20 bin euro nakliyesi yapar. Kule vinç bir ara bütün TIR filolarını aldı. Yaklaşık 1 yıl önce TIR'cıların yüzde 60'ı kule vinçlere çalışıyordu.
Çok genç bir yaşta bu başarıları nasıl elde ettiniz?
FM GRU 1920 yılında İtalya'da kurulmuş çok köklü bir firma. Türkiye'de 10 yıldır var. ADV yaklaşık 1 sene önce distribütörlüğünü aldı. İç pazar dışında Kazakistan, Ukrayna, Irak, Cezayir gibi ülkelere kule vinç satışımız, servis ve parça desteğimiz var. 2006'da yaklaşık 50 tane vinç getirdik. 12 adet de yurtdışına gönderdik.
Çin vinçleri ölüm saçıyor
Kule vinçler nerelerden geliyor?
Yüzde 90'ı Avrupa'dan. En güçlü ülke İtalya. Bu vinçlerin en pahalısı Almanya'dan, en ucuzu İspanya'dan geliyor. Bunun dışında Çin'den girmeye çalışıyorlar. Çin vinci en ucuzu ama çok riskli. Hatta Erzincan'da Çin malı bir kule vinç devrildi. Vinç yere 120 tonluk ağırlık veren, 50-60 metre yükseklikteki bir makine. Fransa'dan kule vinç getiren bir firma, Çin vinçlerini Fransız malı diye satıyor. Türkiye AB'ye üye olsa bir tane bile Çin vinci giremez.
Kule vinç nasıl kurulur?
Kule vinç 15 metreye kadar mobil vinç yardımıyla kuruluyor. Sonra kaldırma, taşıma işini yapan teleskopik ünite yerleştiriliyor. Kule vinç bu 15 metreden sonraki her parçayı kendi bünyesine ekleyerek yükseliyor. Bunu yaparken önce teleskopik ünitedeki pistonlarla kendi gövdesinin üst kısmında boşluk oluşturuyor. Bu boşluğa 4 metre yüksekliğinde gövde parçalarını koyarak yükseliyor